Proje revizyonu nasıl yönetilir

Proje revizyonu nedir, tadilat projesinden farkı ne?

Proje revizyonu, onaylı bir paftanın içeriğinin değiştirilip yeni bir versiyonla yeniden yayımlanmasıdır. Sahada çoğu revizyon bir uyuşmazlıktan doğar: tesisat şaftı kirişe denk gelir, kapı açılımı kolona çarpar, mahal listesindeki kaplama ile paftadaki kaplama tutmaz. Mimar düzeltir, pafta yeni versiyonla döner, saha yeni versiyona göre çalışır.

Tadilat projesi ise resmi bir kavramdır. Ruhsat eki projeyi değiştiren bir değişiklik için hazırlanır, ilgili idareye (belediye veya il müdürlüğü) onaylatılır ve ruhsata işlenir. Her tadilat projesi bir revizyondur, ama her revizyon tadilat projesi değildir. Bir banyonun seramik derz rengi, bir asma tavan detayının ölçüsü ya da bir ankastre dolabın yeri değişince iç revizyon yeterlidir. Bir perdenin kalınlığı, bir bağımsız bölümün alanı ya da bir dükkânın kullanım amacı değişince iş belediyeye gider.

Ayrımı baştan yapmak önemlidir, çünkü iki yolun süresi çok farklıdır. İç revizyon birkaç günde kapanabilir. Tadilat projesi müellif imzaları, yapı denetim incelemesi ve idare onayı ister; bu sürede o imalat bekler.

Tadilat projesi ve yeni ruhsat ne zaman gerekir?

Kısa cevap: taşıyıcı sistemi, yapı inşaat alanını, emsale konu alanı, taban alanını, bağımsız bölüm sayısını, ortak alanları, bağımsız bölüm alanlarını, kullanım amacını veya ruhsat eki projeleri değiştiren her iş "esaslı tadilat" sayılır ve ruhsata tabidir. Bu tanım Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği md. 4/(y)'de yer alır.

3194 sayılı İmar Kanunu md. 21, ruhsat alınmış yapılarda herhangi bir değişikliğin yeniden ruhsat alınmasına bağlı olduğunu söyler. Aynı maddeye göre derz, iç ve dış sıva, boya, badana, doğrama, döşeme ve tavan kaplamaları, elektrik ve sıhhi tesisat tamirleri ile taşıyıcı unsuru etkilemeyen diğer tadilatlar ruhsata tabi değildir. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği md. 59 da iç mekân projesi değişikliklerini ve taşıyıcı sistemi ile yangın güvenliğini etkilemeyen mahal listesi değişikliklerini ruhsat dışında sayar.

Ruhsatlı bir yeni inşaatta sonradan değişiklik istenirse md. 58'e göre mimari proje yeniden düzenlenir; değişiklik statik ve tesisat projelerini de etkiliyorsa onlar da değişir, tadilat projeleri idarece mühürlenip imzalanır ve ruhsata yeni projelerin tarihleri yazılır.

Şantiyede revizyonu kim ister, kim onaylar?

Revizyonu sahada gören kişi ister, şantiye şefi süzer, proje müellifi karar verir. Bu üç rolün karışması, revizyon kaosunun en sık sebebidir: taşeron doğrudan mimarı arar, mimar telefonda "tamam öyle yapın" der, kayıt kalmaz.

Kuralı basit tutun: sahadan mimara giden her revizyon şeften geçer, mimardan sahaya dönen her cevap yazılı ve versiyonlu döner.

Revizyon föyü nasıl tutulur?

Revizyon föyü, bir projedeki tüm revizyonların numaralı listesidir. Her satır tek bir değişikliği anlatır ve şu soruların cevabını verir: ne değişti, hangi paftada, kim istedi, kim onayladı, hangi imalatı etkiliyor, kaça ve kaç güne mal oluyor. Föy proje boyunca tek dosyadır; pafta başına ayrı föy tutmayın, arama yapmak imkânsızlaşır.

Tablodaki satırlar örnektir. Kendi föyünüzde üç alanı boş bırakmayın: "onaylayan", "etkilenen imalat" ve "maliyet etkisi". Maliyet henüz bilinmiyorsa "teklif bekleniyor" yazın; boş hücre zamanla "etkisi yok" diye okunur. Föyü şantiye günlük raporu ile birlikte tutarsanız, revizyonun hangi gün sahaya ulaştığı da kayda geçer.

Versiyon nasıl adlandırılmalı: Rev A/B mi, tarih mi?

Hangi sistemi seçtiğinizden çok, sistemin tek ve tutarlı olması önemlidir. Türkiye'de üç yaygın yöntem var ve her biri antetteki revizyon tablosuyla birlikte çalışır.

Pratik öneri: dosya adında pafta numarası, revizyon kodu ve ISO tarih birlikte olsun (A-101_R03_2026-11-12). Antetteki revizyon tablosuna her versiyon için bir satır ekleyin: kod, tarih, kısa açıklama, çizen ve onaylayan. Taslakları onaylı versiyonlardan ayırmak için sahaya hiç taslak göndermeyin; "bilgi için" gönderilen paftanın antedine bunu açıkça yazın.

Eski pafta sahada kalırsa ne olur?

Yanlış paftayla imalat, revizyonun en pahalı sonucudur. Ekip, dolapta ya da telefonda kalan eski versiyona göre kalıp kurar, tesisat döşer veya seramik keser; hata çoğu zaman bir sonraki iş kalemi başladığında fark edilir. O noktada söküm, malzeme kaybı ve işçilik kaybı birlikte gelir. Ruhsat eki projeye aykırı bir imalatsa mesele yapı denetim tutanağına kadar gider.

Eski paftanın sahadan çıkması için dört önlem yeterlidir:

• Dağıtım listesi tutun: her paftanın basılı kopyası kimde, kaç adet. Yeni versiyon gelince aynı listeye göre değişim yapın ve teslim alana imzalatın.
• Eski basılı kopyayı toplayın ya da üzerine "GEÇERSİZ, yerine R03" damgası vurun. Arşiv kopyası şef dolabında kalabilir, sahada kalamaz.
• WhatsApp gruplarında dolaşan PDF'leri kaynak saymayın. Sahaya tek bir yerden, versiyonu görünen paftalar gitsin.
• Kritik imalattan önce (beton dökümü, şap, seramik) şef ya da saha mühendisi ekibin elindeki paftanın versiyonunu föydeki son versiyonla karşılaştırsın.

Revizyonun maliyet ve süre etkisi nasıl izlenir?

Her revizyon kaydı açılırken iki soru sorulmalı: bu değişiklik ne kadar ek iş getiriyor ve hangi aktiviteyi uzatıyor. Cevap föyde, bütçede ve iş programında aynı anda görünmüyorsa, revizyonun bedeli genellikle hakediş döneminde tartışma olarak geri döner.

Maliyet için: revizyon yeni bir poz ya da miktar artışı getiriyorsa ilgili bütçe kalemine föy numarasıyla not düşün ve taşeronla yazılı mutabakat yapın. Özel sözleşmelerde iş artışı sınırı ve fiyatlandırma yöntemi sözleşmenin ilgili maddesinde yazar; kamu işlerinde iş artışı 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu md. 24 ile sınırlıdır. Hakediş tarafı için hakediş nasıl hazırlanır rehberine bakın.

Süre için: revizyon bir aktiviteyi uzatıyor veya yeni bir aktivite ekliyorsa iş programına işleyin. Aktivite kritik yol üzerindeyse proje bitişi de kayar; değilse toplam bolluk kadar gecikme bitişi etkilemez. Bu hesabın nasıl yapıldığı iş programı ve kritik yol rehberinde adım adım anlatılıyor.

Revizyon adım adım nasıl işletilir?

Aşağıdaki 6 adım, küçük bir konut şantiyesinden çok bloklu bir projeye kadar aynı şekilde çalışır. Fark yalnızca onaycı sayısındadır.

1. Saha tespiti. Uyuşmazlığı gören kişi paftadaki yerini, fotoğrafını ve ölçüsünü kaydeder; ilgili imalatı gerekiyorsa durdurur. Talep föyde "açık" durumda bir numara alır.
2. Şef onayı. Şantiye şefi talebi inceler: gerçekten revizyon mu, yoksa paftanın yanlış okunması mı. Onaylarsa mimara gönderir, reddederse gerekçeyi yazar.
3. Mimar veya müellif cevabı. Müellif teknik çözümü yazar ve değişikliğin iç revizyon mu, tadilat projesi mi olduğunu belirtir. Tadilat projesiyse süreç idare onayına bağlanır ve imalat onaya kadar bekler.
4. Yeni versiyon. Pafta yeni revizyon kodu ve tarihle yayımlanır, antetteki revizyon tablosu güncellenir, föy satırına versiyon yazılır.
5. Sahaya dağıtım. Yeni versiyon dağıtım listesindeki herkese ulaştırılır; maliyet ve süre etkisi bütçe ve iş programına işlenir.
6. Eski paftanın kaldırılması ve kapanış. Eski basılı kopyalar toplanır veya damgalanır, şef imalatın yeni versiyona göre yapıldığını kontrol eder ve föy satırını kapatır.

Kontrol listesi

• Föyde her revizyonun numarası, tarihi, paftası ve versiyonu var.
• Her satırda talep eden ve onaylayan kişi yazılı; sözlü onay yok.
• Tadilat projesi gerektiren değişiklikler ayrı işaretli ve idare onayı beklenmeden uygulanmıyor.
• Antetlerdeki revizyon tablosu föyle aynı.
• Dağıtım listesi güncel, eski basılı kopyalar toplandı veya damgalandı.
• Maliyet etkisi bütçeye, süre etkisi iş programına işlendi.
• Taşeronla iş artışı yazılı olarak mutabık kalındı.

Santix'te nasıl yapılır?

Santix'te revizyon talebi paftanın üzerinde bir pin olarak açılır: saha mühendisi yeri işaretler, fotoğraf veya sesli not ekler. Talep şantiye şefinin onayına düşer, şef onaylarsa mimara gider; mimar not yazar ve gerekiyorsa paftanın yeni versiyonunu yükler, şef talebi kapatır. Her adımda bildirim gider. Yeni versiyon yüklendiğinde pinler çizim koordinatlarını koruyarak yeni versiyona taşınır; iki versiyonu üst üste koyup saydamlıkla karşılaştırabilirsiniz. Versiyonlar "R3 · güncel" gibi bir numara ve yükleme tarihiyle görünür. Maliyet ve süre etkisini Santix otomatik hesaplamaz: bütçe ve iş programında ilgili kalemi siz güncellersiniz. Ayrıntılar revizyon takibi sayfasında.

Kaynaklar

• 3194 sayılı İmar Kanunu, md. 21 (ruhsat ve ruhsata tabi olmayan işler), md. 29, md. 32 (aykırı yapı ve durdurma)
• Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, md. 4/(i) basit tamir ve tadil, md. 4/(y) esaslı tadilat, md. 58, md. 59
• 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun, md. 2
• 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, md. 24 (iş artışı)

Mevzuat metinleri 13 Kasım 2026 tarihinde kontrol edildi.