Taşeron sözleşmesi Santix'te nasıl hazırlanır?
Santix'te sözleşme dört adımlı bir sihirbazla hazırlanır: "Şablon", "Firma", "Sorular" ve "Gözden geçir". Şablonu iş paketine göre seçersiniz, uygulama eksik değişkenleri gruplar hâlinde sorar ve sonunda madde madde bir taslak üretir. Ekranın üstünde hangi adımda olduğunuz yazar, örneğin "Adım 3/4 · Sorular".
- Şablon: "Sözleşmeler" bölümünde "Yeni sözleşme" deyin ve iş kolunu arayın, örneğin "seramik". Santix şablon kütüphanesinden ilgili şablon açılır; fiyatlandırma modeli şablonun önerdiğiyle gelir, değiştirebilirsiniz.
- Firma: Taşeronu kayıtlı firmalardan seçin ya da "Firma ekle" ile yeni kayıt açın. Satın almada teklifi seçilmiş firmadan "Sözleşme hazırla" ile geldiyseniz firma ve iş paketi hazır gelir. Firmayı sonra da seçebilirsiniz.
- Sorular: Değişkenler gruplar hâlinde sorulur: taraflar, konu ve kapsam, bedel ve ödeme, teminat ve vergiler, süre ve ceza, kabul ve garanti, şantiye ve malzeme, teknik şartlar, hukuki hükümler. İşveren bilgileri kuruluşunuzdan, alt yüklenici bilgileri firma kaydından doldurulur.
- Gözden geçir: "Tamamlanmamış alanlar" listesini ve "Dikkat edilecek noktalar" uyarılarını okuyun. "Taslağı gör" ile metni madde madde okuyun, gerekirse "Özel madde ekle" ile kendi maddenizi ekleyin.
- Taslağı kaydedin ve "PDF olarak paylaş" ile hukukçunuza gönderin. Kontrolden sonra "İncelemeye gönder" ve "Onayla" adımlarıyla durumu ilerletin.
- İmzadan sonra "İmzalı sözleşmeyi yükle" ile imzalı PDF'i ekleyin. Santix "İmzalı sözleşme yüklendi. Hatırlatmalar oluşturuldu." der; tarihler bu kayıttan çalışır.
Taslağı bağlantı yokken de hazırlayıp kaydedebilirsiniz; değişiklikler bağlantı gelince gönderilir. İmzalı kopyayı yüklemek için bağlantı gerekir.
Hangi iş paketleri için şablon var?
Santix şablon kütüphanesinde 40 şablon vardır: 39 iş paketi ve bunlara uymayan işler için bir genel alt yüklenici sözleşmesi. Şablonlar iş paketine göre ayrılır, çünkü hafriyattaki kritik maddeler (kesit tutanağı, döküm belgesi) ile boyadaki maddeler aynı değildir. Her şablon, o iş için yaygın olan fiyatlandırma modeliyle açılır.
| Grup | Şablonlar | Varsayılan model |
|---|---|---|
| Kaba yapı | Hafriyat ve kazı; çelik konstrüksiyon | Birim fiyat |
| Kaba yapı | Kalıp-demir-beton; duvar örme | Malzeme hariç işçilik |
| Cephe ve çatı | Mantolama; cephe kaplama; çatı | Birim fiyat |
| Cephe ve çatı | Giydirme cephe | Götürü bedel |
| Yalıtım | Su yalıtımı; ısı ve ses yalıtımı | Birim fiyat |
| Mekanik | Sıhhi tesisat; ısıtma, soğutma, havalandırma; yangın tesisatı; doğalgaz iç tesisat | Götürü bedel |
| Elektrik | Kuvvetli akım; zayıf akım; bina otomasyonu | Götürü bedel |
| İnce işler | Sıva ve alçı; seramik ve granit | Malzeme hariç işçilik |
| İnce işler | Şap; alçıpan ve asma tavan; boya; parke; doğal taş ve mermer | Birim fiyat |
| Doğrama ve donatım | Alüminyum doğrama; PVC doğrama; ahşap kapı; çelik kapı; cam ve cam balkon; mutfak ve banyo dolapları | Birim fiyat |
| Doğrama ve donatım | Asansör temin ve montaj | Götürü bedel |
| Dış işler | Altyapı | Birim fiyat |
| Dış işler | Havuz | Götürü bedel |
| Dış işler | Peyzaj | Karma |
| Hizmet ve tedarik | İSG hizmeti (OSGB); operatörlü vinç kiralama; iskele kurulum, kiralama ve söküm; nakliye; hazır beton alım ve döküm | Birim fiyat |
| Genel | Genel alt yüklenici sözleşmesi | Götürü bedel |
Fiyatlandırma modelleri dört tanedir. Götürü bedel kapsamın net, miktarın değişmeyeceği işlere; birim fiyat miktarın imalatla netleşeceği ve hakedişin metrajla yapılacağı işlere; karma bir kısmı götürü, bir kısmı birim fiyatlı işlere; malzeme hariç işçilik ise malzemeyi sizin aldığınız, taşerondan yalnızca işçilik istediğiniz işlere uygundur.
Sihirbaz hangi soruları sorar?
Bir şablonda 50 civarında değişken bulunur; bunların bir kısmı zorunludur, bir kısmı yalnızca cevaplandığında metne madde ekler. Örneğin alt yüklenicinin e-posta adresi yazılırsa "bildirimler bu adrese de gönderilebilir" maddesi eklenir, yazılmazsa madde hiç görünmez. Hafriyat şablonundaki gruplar ve sorular şöyledir:
| Grup | Sorulanlar |
|---|---|
| Taraflar | İşveren ve alt yüklenici unvanı, vergi dairesi ve numarası, tebligat adresi, imza yetkilisi; alt yüklenicinin SGK işyeri sicil numarası, e-posta veya KEP adresi |
| Konu ve kapsam | Proje adı, şantiye adresi, ana sözleşme, kapsama eklenecek işler |
| Bedel ve ödeme | Bedel modeli, ölçü birimi, sözleşme bedeli (KDV hariç), para birimi, avans oranı, hakediş dönemi, hakediş onayından ödemeye süre, ödemenin iş sahibinden tahsilata bağlı olup olmadığı, fiyat farkı |
| Teminat ve vergiler | Hakedişlerden teminat kesintisi, teminat türü, teminat mektubu oranı ve vadesi, damga vergisini kimin ödeyeceği, KDV tevkifatı, işin yıllara sari olup olmadığı |
| Süre ve ceza | İşe başlama ve bitim tarihi, iş programı teslim süresi, günlük gecikme cezası, ceza tavanı, iş artışı ve eksilişi sınırı, fesih için gecikme eşiği |
| Kabul, garanti ve sigorta | Garanti süresi, kusur giderme süresi, sorumluluk sigortası limiti, poliçe bitiş tarihi |
| Şantiye ve malzeme | Malzemeyi kimin temin edeceği, şantiye elektriği ve suyu, iskele, işçilerin yemek ve barınması |
| Teknik şartlar | İşe özgü sorular; hafriyatta döküm sahası, metraj esası, önlem gerektiren kazı derinliği |
| Hukuki hükümler | Yetkili mahkeme ve icra daireleri, nüsha sayısı, özel şartlar |
Taslak metin, hafriyat şablonunda 21 başlık altında toplanır: taraflar, konu ve kapsam, sözleşme ekleri ve öncelik sırası, bedel ve ödeme, fiyat farkı ile iş artışı ve eksilişi, teminat, vergiler, süre ve iş programı, gecikme cezası, İSG ve sosyal güvenlik, sigortalar, malzeme ve şantiye hizmetleri, işe özgü teknik şartlar, kabul, garanti ve ayıp sorumluluğu, devir yasağı, fesih, mücbir sebepler, bildirimler ve uyuşmazlıklar, özel şartlar ve yürürlük.
"Asistanla doldur" ne işe yarar?
Soruları tek tek cevaplamak yerine anlaşmayı kendi cümlelerinizle yazabilirsiniz. "Asistanla doldur" bölümünde "İşi anlatın, değerleri sizin onayınızla doldursun." yazar. Örneğin "Bedel 1,2 milyon TL KDV hariç, yüzde 10 avans, hakediş ayda bir, günlük binde 1 ceza, tavan yüzde 10" yazdığınızda yapay zekâ bu cümleden bedeli, avans oranını, hakediş dönemini, ceza oranını ve tavanını çıkarır.
- Çıkarılan değerler hemen yazılmaz; liste olarak gösterilir, hangilerini kabul edeceğinizi seçer ve "N değeri uygula" dersiniz.
- Asistan sıradaki en önemli üç soruyu önerir; birine dokunduğunuzda ilgili alana gidersiniz.
- Yanıtlara göre ek riskleri işaretler; örneğin ceza var ama tavan yoksa, avans teminatsız veriliyorsa ya da ödeme iş sahibinden tahsilata bağlanmışsa.
- Asistan yanıt veremezse "Asistan yanıt veremedi. Soruları elle yanıtlayabilirsiniz." yazar; sihirbaz asistansız da tamamen çalışır.
Şablonda olmayan bir şartı eklemek için "Özel madde ekle"yi kullanın. Maddeyi "Elle yaz" ile kendiniz yazabilir ya da "Asistandan iste" ile talimat verebilirsiniz, örneğin "Cumartesi çalışması zorunlu olsun, pazar günü yalnız yazılı izinle çalışılsın." Asistan maddeyi resmî sözleşme diliyle, süre ve oranları rakam ve yazıyla yazar; siz okuyup "Taslağa ekle" dersiniz. Santix'te yapay zekânın kullanıldığı diğer yerler yapay zekâ yardımcıları sayfasında.
Sözleşmede hangi kritik noktalarda uyarı alırsınız?
Her şablonda o iş için 8 ile 11 arasında "Dikkat edilecek noktalar" uyarısı vardır. Uyarılar üç seviyededir: para veya hukuki kayıp riski yüksek olanlar kritik, eksik veya piyasa dışı olanlar uyarı, diğerleri bilgi. Bazıları her şablonda ortaktır:
| Uyarı | Özeti |
|---|---|
| SGK müteselsil sorumluluk | Alt yüklenicinin işçi ücreti ve primlerinden siz de sorumlusunuz; her hakedişte bordro ve "SGK borcu yoktur" yazısı isteyin |
| Damga vergisi binde 9,48 | İmzayı izleyen ayın 26'sına kadar beyan edilir; hakediş raporları da damga vergisine tabidir |
| Yıllara sari stopaj %5 | İş takvim yılını aşıyorsa hakedişlerden KDV hariç tutar üzerinden kesilir |
| KDV tevkifatı 4/10 | Yapım işlerinde belirlenmiş alıcılarda ve taşeron zincirinde uygulanır |
| Asgari işçilik | İş bitiminde SGK incelemesi sonuçlanmadan teminatı iade etmeyin |
| Teminat iade şartları | Kesin hesap, ilişiksizlik belgesi ve ibraname alınmadan teminat iade edilmez |
| Gecikme cezası ve tavanı | Özel sektörde günlük binde 1 ve %10 tavan yaygındır |
Diğerleri işe özgüdür. Hafriyat şablonunda örneğin taşıma izni ve döküm belgesi, kazıdan önce iki tarafın imzaladığı kesit tutanağı ve komşu yapılar için fotoğraflı tespit tutanağı uyarıları vardır. Vergi oranları genel oranlardır; uygulamadaki not aynen "Oran ve süreler piyasa uygulamasıdır; vergi oranlarını mali müşavirinizle teyit edin." şeklindedir.
Örnek: seramik işçiliği sözleşmesi
Santix'in örnek projesi Ataşehir Blok B (ATB-02) için seramik ve granit kaplama işçiliği sözleşmesi hazırlandığını düşünelim. Sihirbaza şu değerler girilmiş olsun:
- Bedel modeli
- Malzeme hariç işçilik
- Sözleşme bedeli
- 1.200.000 ₺, KDV hariç
- Avans
- %10, yani 120.000 ₺
- Teminat kesintisi
- %5
- Gecikme cezası
- günlük binde 1, tavan %10
- Hakediş dönemi
- 30 gün
- Süre
- 1 Aralık 2026 – 30 Nisan 2027
- Garanti
- 24 ay
"Gecikme cezası hesabı" kutusu günlük cezayı 1.200 ₺ olarak gösterir; tavan 120.000 ₺'dir ve 100 gün gecikmede dolar. Tavana ulaşıldığında kutu "Tavana ulaşıldı · fesih hakkı doğar" yazar. Damga vergisi, sözleşme bedelinin binde 9,48'i olarak 11.376 ₺'dir. Avans, hakedişlerde işin ilerlemesine orantılı mahsup edilir: 100.000 ₺'lik bir dönemden 10.000 ₺. Bu hesabın hakedişe nasıl yansıdığı hakediş ve bütçe sayfasında.
İmzadan sonra hangi tarihler hatırlatılır?
İmzalı sözleşme yüklendiğinde Santix sözleşmedeki tarihlerden hatırlatmalar üretir ve bunları şantiye şefi, proje müdürü ve patrona, tarihin geldiği gün saat 09.00'da bildirim olarak gönderir. Yukarıdaki seramik sözleşmesi 20 Kasım 2026'da imzalandıysa oluşan hatırlatmalar şunlardır:
| Tarih | Hatırlatma |
|---|---|
| 26 Aralık 2026 | Damga vergisi beyan ve ödeme son günü (imzayı izleyen ayın 26'sı) |
| 28 Aralık 2026 ve her dönemde | SGK borcu yoktur yazısı ve bordro istenecek (dönem kapanışından 3 gün önce) |
| 31 Aralık 2026, 30 Ocak, 1 Mart, 31 Mart, 30 Nisan 2027 | Hakediş dönemi kapanıyor (başlangıçtan itibaren her 30 günde bir) |
| 1 Ocak 2027 | İş yıllara sari oldu, hakedişlerden %5 stopaj kesilmeli |
| 16 Nisan 2027 | İş bitim tarihine 14 gün kaldı |
| 30 Nisan 2027 | Geçici kabul başvurusu |
| 30 Nisan 2029 | Garanti süresi bitti, kesin kabul ve teminat iadesi |
Sözleşmede sigorta poliçesi bitiş tarihi girildiyse bitişten 14 gün önce, teminat mektubu vadesi girildiyse 30 gün önce ayrıca hatırlatma gelir. Tarihleri değiştirdiğinizde henüz gönderilmemiş hatırlatmalar yeniden hesaplanır, gönderilmiş olanlar tekrar gönderilmez. Teminat mektupları ve poliçeler ayrıca evrak takibi modülünde süreleriyle izlenir.
Sözleşmenin durumları nelerdir?
Bir sözleşme şu durumlardan geçer: "Taslak", "İncelemede", "Onaylandı", "İmzalandı", "Yürürlükte", "Tamamlandı" ve gerekirse "Feshedildi". Listede "Hazırlanıyor", "İmza bekliyor", "Yürürlükte" ve "Kapanan" sekmeleriyle filtrelenir.
Onaylanan ve imzalanan sözleşmelerin metni değiştirilmez; uygulama "Değişiklik için ek protokol hazırlayın." der. Bu, imzalı metinle sistemdeki metnin birbirinden ayrılmasını önler. Sözleşme bir iş programı görevine bağlanırsa, görev geciktiğinde görev ekranında gecikme cezası tahmini görünür; ayrıntısı iş programı ve Gantt sayfasında.
Sözleşmeyi kim görür, kim hazırlar?
Santix'te sözleşmeleri proje müdürü ve şantiye şefi hazırlar ve düzenler; kuruluş yöneticileri görür; patron tam yetkilidir. Taşeron, Santix'e firmasıyla eşleşerek davet edildiyse yalnızca kendi firmasının sözleşmesini görür; başka bir taşeronun bedelini göremez. Saha mühendisi, mimar ve izleyici sözleşmeleri görmez.
| Rol | Sözleşmeler |
|---|---|
| Patron | Tam |
| Proje müdürü, şantiye şefi | Hazırlar, düzenler, imzalı kopyayı yükler |
| Kuruluş yöneticisi | Görür |
| Taşeron | Yalnızca kendi firmasının sözleşmesi |
| Saha mühendisi, mimar, izleyici | Görmez |
Taşeronun uygulamada neyi gördüğünü taşeron rolü sayfasında anlattık.
Santix sözleşme modülü neyi yapmaz?
Uygulamadaki uyarı aynen şöyledir: "Bu şablon hukuki danışmanlık değildir; imzadan önce hukukçunuza kontrol ettirin." Şablonlar şu anda hukukçu incelemesini bekliyor.
- Hukuki danışmanlık vermez; şablon ve asistanın yazdığı maddeler birer taslaktır.
- E-imza yoktur. Taslak uygulama dışında imzalanır, imzalı PDF eklenir.
- Gecikme cezasını hakedişten kendisi kesmez; tahmini gösterir, kesintiyi siz girersiniz.
- Kamu ihale sözleşmelerini (Yapım İşleri Genel Şartnamesi'ne tabi ana sözleşmeler) hazırlamaz; alt yüklenici ve hizmet sözleşmeleri içindir.
- Vergi oranlarını sizin işinize göre belirlemez; genel oranları hatırlatır.
İmzadan önce kontrol edilecek maddelerin listesini taşeron sözleşmesi kontrol listesi rehberinde topladık.
Word'deki eski sözleşmeyi kopyalamaktan farkı ne?
Word'de bir önceki işin sözleşmesini kopyalayıp düzenlemek hızlıdır ama eski taşeronun adı, eski bedel veya başka işe ait bir madde metinde kalabilir. Santix'te değişkenler sorularla doldurulur, eksik kalan cevap gözden geçirme adımında görünür ve sözleşme satın almada seçilen tekliften başlatılabilir.
- Bedel ve para birimi ayrı sorular olarak sorulur; boş bırakılan alan "Tamamlanmamış alanlar" listesinde görünür.
- Gecikme cezası binde oranı ve tavanıyla birlikte sorulur; tavansız ceza maddesi gözden kaçmaz.
- Teminat oranı ve avans, hakediş kesintilerinin dayanağı olarak bütçeye taşınır.
- İmzalı sözleşmenin tarihleri hatırlatmaya dönüşür; Word dosyası kimseye haber vermez.
Sık sorulan sorular
Santix'in sözleşme şablonları hukuki danışmanlık yerine geçer mi?
Hayır. Şablonlar hukukçu incelemesini bekliyor ve taslak niteliğindedir. İmzadan önce hukukçunuza kontrol ettirin.
Kaç şablon var, hangi işleri kapsıyor?
40 şablon var: hafriyat, kalıp-demir-beton, duvar, mantolama, yalıtım, tesisat, elektrik, ince işler, doğrama, asansör, peyzaj, altyapı, havuz, İSG hizmeti, vinç, iskele, nakliye, hazır beton ve bir genel alt yüklenici sözleşmesi.
Sözleşme uygulamada e-imzayla imzalanabiliyor mu?
Hayır, Santix'te e-imza yoktur. Taslak PDF'i imzalatıp imzalı PDF'i sözleşmeye eklersiniz.
Asistan sözleşmeyi benim yerime doldurur mu?
Anlattığınız cümleden değerleri çıkarır ve liste olarak önerir; hangilerinin uygulanacağını siz seçersiniz. Bağlantı yoksa veya asistan yanıt veremezse soruları elle yanıtlarsınız.
İmzadan sonra hangi hatırlatmalar gelir?
Damga vergisi son günü, her hakediş dönemi kapanışı ve 3 gün öncesinde SGK yazısı, yıllara sari stopaj, iş bitimine 14 gün kala, geçici kabul, garanti bitişinde kesin kabul; girildiyse sigorta ve teminat mektubu vadesi.
İmzalı sözleşmenin metnini değiştirebilir miyim?
Hayır. Onaylanan ve imzalanan sözleşmenin metni değiştirilmez; değişiklik için ek protokol hazırlamanız gerekir.
Taşeron kendi sözleşmesini görebilir mi?
Evet, firmasıyla eşleşerek davet edilen taşeron yalnızca kendi firmasının sözleşmesini görür. Diğer taşeronların sözleşmelerini ve bedellerini göremez.